Losy młodzieży polskiej pod zaborami. Omów zagadnienie na podstawie Dziadów części III Adama Mickiewicza. W swojej odpowiedzi uwzględnij również wybrany kontekst.

Jak podejść do tego pytania

Temat wymaga pokazania młodzieży jako głównej ofiary carskich represji - dramat Mickiewicza przedstawia jej martyrologię: aresztowania, śledztwa, wywózki. Ważne, by nie mówić ogólnikowo 'o zaborach', tylko o konkretnych losach młodych ludzi ukazanych w dramacie. Pułapka: pominięcie tego, że prześladowana młodzież zachowuje solidarność, patriotyzm i godność - cierpienie ma w dramacie wymiar heroiczny, wpisany w mesjanistyczną wizję Polski.

Lektura i konteksty

Kluczowa jest scena więzienna: opowieść Jana Sobolewskiego o wywożeniu kibitkami skazanych studentów na Sybir, historia okrutnie torturowanego Cichowskiego oraz losy młodego Rollisona i rozpacz jego matki błagającej Senatora o litość. Warto pokazać kontrast: cierpiąca młodzież a cyniczne elity z salonu warszawskiego. Najlepszy kontekst to biograficzny i historyczny zarazem: Mickiewicz sam był represjonowany jako filomata - proces młodzieży wileńskiej prowadzony pod nadzorem Nowosilcowa stał się bezpośrednią inspiracją dramatu.

Proponowany plan wypowiedzi

1. 1Teza: Mickiewicz ukazuje młodzież polską jako pokolenie skazane na represje, które mimo cierpienia zachowuje godność i patriotyzm.
2. 2Scena więzienna - relacja Sobolewskiego o wywózkach studentów jako obraz masowych represji wobec młodych.
3. 3Losy jednostek: Cichowski i Rollison - tortury i łamanie ludzi przez carski aparat.
4. 4Kontrast młodych patriotów z kosmopolitycznym salonem warszawskim - podział narodu.
5. 5Kontekst biograficzny: proces filomatów i własne doświadczenia Mickiewicza; wniosek o dokumentalno-symbolicznym wymiarze dramatu.