Miłość silniejsza niż śmierć. Omów zagadnienie na podstawie Mitologii (cz. I Grecja) Jana Parandowskiego. W swojej odpowiedzi uwzględnij również wybrany kontekst.
Trudność pytania
Na podstawie 2 246 symulacji tego pytania przeprowadzonych w symulatorze matury ustnej Odrabiamy.
Lektura bazowa
Jan Parandowski, Mitologia (cz. I Grecja)
Epoka
starożytność
Jak podejść do tego pytania
Temat dotyczy miłości tak silnej, że każe bohaterom przekraczać granicę między światem żywych i umarłych. Chodzi o pokazanie, że w mitach uczucie potrafi rzucić wyzwanie prawom natury, a nawet bogom. Typowa pułapka to samo streszczenie mitu bez odpowiedzi na pytanie postawione w temacie - warto pokazać dwuznaczność: Orfeusz jako człowiek przegrywa, ale jego miłość i tak odnosi zwycięstwo, bo skłania władców podziemia do zawieszenia praw śmierci.
Lektura i konteksty
Bazą jest mit o Orfeuszu i Eurydyce: zejście śpiewaka do krainy zmarłych, wzruszenie jej władców muzyką i utrata żony przez złamanie zakazu odwracania się. Można dołożyć mit o Demeter i Korze - rozpacz matki wymusza na bogach powrót córki na część roku, co czyni miłość siłą negocjującą ze śmiercią. Jako kontekst wybierz Treny Jana Kochanowskiego: miłość ojca do zmarłej Urszulki nie kończy się wraz z jej śmiercią i staje się źródłem poezji, albo balladę Romantyczność Mickiewicza, gdzie uczucie Karusi łączy ją ze zmarłym ukochanym wbrew rozumowi.
Proponowany plan wypowiedzi
- 1Teza: literatura ukazuje miłość jako siłę zdolną przekroczyć granicę śmierci, choć jej zwycięstwo bywa duchowe, a nie dosłowne.
- 2Mit o Orfeuszu i Eurydyce: potęga uczucia, która wzrusza bogów podziemia i na chwilę zawiesza prawa śmierci.
- 3Klęska Orfeusza jako dowód słabości człowieka, ale nie słabości samej miłości - uczucie trwa mimo utraty.
- 4Kontekst: Treny Kochanowskiego - miłość ojcowska, która nie gaśnie po śmierci dziecka i szuka wyrazu w słowie.
- 5Wniosek: śmierć zabiera człowieka, ale nie unieważnia uczucia - dlatego kultura wciąż wraca do tego motywu.
Przećwicz to pytanie w symulatorze
Przećwicz dokładnie to pytanie jawne z losowym pytaniem niejawnym. 15 minut przygotowania, ocena AI wg kryteriów CKE.
Przećwicz to pytanie