Poświęcenie się w imię wyższych wartości. Omów zagadnienie na podstawie Mitologii (cz. I Grecja) Jana Parandowskiego. W swojej odpowiedzi uwzględnij również wybrany kontekst.

Jak podejść do tego pytania

Sedno pytania to nie samo cierpienie bohatera, ale relacja: co poświęcam i w imię czego. Trzeba nazwać wartość wyższą (dobro ludzkości, prawo boskie, lojalność) i pokazać, że bohater świadomie płaci za nią wysoką cenę. Typowa pułapka to streszczanie mitu zamiast analizy motywacji i skutków poświęcenia - egzaminator chce usłyszeć ocenę sensu tej ofiary, także tego, czy została doceniona.

Lektura i konteksty

Z Mitologii najlepszy jest Prometeusz: wykrada bogom ogień dla ludzi, uczy ich cywilizacji i ponosi za to okrutną, długotrwałą karę - to wzorzec ofiary bezinteresownej, z której zrodziło się pojęcie postawy prometejskiej. Jako kontekst literacki wybierz Antygonę Sofoklesa (poświęcenie życia dla prawa boskiego i miłości do brata wbrew rozkazowi władcy) albo Dziady cz. III Mickiewicza, gdzie Konrad przyjmuje postawę prometejską - chce cierpieć za cały naród.

Proponowany plan wypowiedzi

1. 1Teza: poświęcenie w imię wyższych wartości nadaje sens cierpieniu bohatera, choć często oznacza samotność i karę zamiast nagrody.
2. 2Prometeusz jako dobroczyńca ludzkości: dar ognia i wiedzy wbrew woli bogów.
3. 3Cena ofiary: okrutna kara i niezłomność Prometeusza - poświęcenie świadome i bezinteresowne.
4. 4Kontekst: Antygona Sofoklesa - poświęcenie życia dla prawa boskiego i lojalności rodzinnej (lub Konrad z Dziadów III jako spadkobierca postawy prometejskiej).
5. 5Wniosek: kultura europejska od starożytności ceni jednostki gotowe oddać siebie za dobro innych - to z mitów wyrósł wzorzec bohatera-ofiarnika.