Normy społeczne – ograniczają człowieka czy porządkują życie? Omów zagadnienie na podstawie Tanga Sławomira Mrożka. W swojej odpowiedzi uwzględnij również wybrany kontekst.

Jak podejść do tego pytania

Pytanie zmusza do zajęcia stanowiska w sporze: normy jako gorset krępujący jednostkę czy jako fundament ładu. Tango pokazuje paradoks - świat, w którym rodzice-awangardziści znieśli wszystkie zasady, okazuje się nie wolnością, lecz chaosem, w którym nie ma się już przeciw czemu buntować. Pułapka to uznanie Artura za jednoznacznego bohatera pozytywnego: jego próba przywrócenia formy bez stojących za nią wartości również ponosi klęskę.

Lektura i konteksty

Z lektury wykorzystaj: obraz domu Stomilów, gdzie panuje bałagan, swoboda obyczajowa i brak jakichkolwiek konwencji; bunt Artura, który - odwrotnie niż typowy młody buntownik - domaga się powrotu zasad i organizuje tradycyjny ślub; klęskę tego projektu, gdy okazuje się, że pusta forma nie ożywi wartości; wreszcie triumf prymitywnego Edka, pokazujący, że w próżni po normach zwycięża siła. Jako kontekst wybierz Ferdydurke Gombrowicza z problematyką formy, która człowieka jednocześnie kształtuje i zniewala - Mrożek prowadzi z tym ujęciem dialog.

Proponowany plan wypowiedzi

1. 1Teza: normy społeczne porządkują życie - ich całkowite odrzucenie nie wyzwala człowieka, lecz otwiera drogę chaosowi i przemocy.
2. 2Dom Stomilów jako obraz świata po rewolucji obyczajowej: pełna swoboda, która stała się pustką.
3. 3Bunt Artura na opak: próba przywrócenia konwencji i jej klęska, bo formie nie towarzyszą żywe wartości.
4. 4Triumf Edka: w świecie bez norm władzę przejmuje brutalna siła.
5. 5Kontekst z Ferdydurke: forma jako nieunikniony, dwuznaczny element życia społecznego - wniosek, że normy ograniczają, ale ich brak jest groźniejszy.