Bunt przeciwko porządkowi społecznemu. Omów zagadnienie na podstawie Tanga Sławomira Mrożka. W swojej odpowiedzi uwzględnij również wybrany kontekst.
Trudność pytania
Na podstawie 1 756 symulacji tego pytania przeprowadzonych w symulatorze matury ustnej Odrabiamy.
Lektura bazowa
Sławomir Mrożek, Tango
Epoka
literatura współczesna
Jak podejść do tego pytania
Sedno tematu to paradoks: bunt Artura jest odwróceniem klasycznego schematu. Rodzice już dawno obalili wszystkie normy, więc młody bohater nie może zbuntować się przeciw konwencjom - buntuje się przeciw ich brakowi i chce przywrócić tradycyjny porządek. Pułapka: opisanie Artura jako typowego młodego buntownika. Trzeba też dostrzec wymowę finału - gdy bunt w imię formy i idei przegrywa, władzę przejmuje prymitywna siła.
Lektura i konteksty
Wykorzystaj obraz domu Stomilów: bałagan, zatarte role rodzinne, obnoszona swoboda obyczajowa i obecność Edka jako znak upadku wszelkich zasad. Bunt Artura: wymuszenie tradycyjnego ślubu i powrotu konwencji, a gdy forma okazuje się pusta - sięgnięcie po władzę absolutną. Klęska i śmierć Artura oraz finał, w którym rządy obejmuje Edek, a nad wszystkim wybrzmiewa tango, pokazują zwycięstwo brutalnej siły. Kontekst: bunt Konrada z Dziadów cz. III jako kontrast - romantyczny bunt w imię narodu wobec buntu o formę; można dodać kontekst historyczny - mechanizm rodzenia się dyktatury na gruzach rozchwianych wartości.
Proponowany plan wypowiedzi
- 1Teza: Tango pokazuje bunt odwrócony - przeciw anarchii, nie konwencji - i ostrzega, że pustkę po wartościach wypełnia siła.
- 2Świat Stomilów: dom bez norm i ról jako efekt rewolucji obyczajowej poprzedniego pokolenia.
- 3Bunt Artura: próba przywrócenia formy (ślub), a po jej fiasku - pokusa władzy absolutnej nad ludźmi.
- 4Finał: klęska Artura i triumf Edka jako diagnoza narodzin rządów brutalnej siły (kontekst historyczny mechanizmów totalitarnych).
- 5Kontekst literacki: bunt Konrada z Dziadów cz. III - porównanie pokazuje, jak zmienił się sens buntu od romantyzmu do XX wieku.
Przećwicz to pytanie w symulatorze
Przećwicz dokładnie to pytanie jawne z losowym pytaniem niejawnym. 15 minut przygotowania, ocena AI wg kryteriów CKE.
Przećwicz to pytanie