Utopijny i realny obraz rzeczywistości. Omów zagadnienie na podstawie Przedwiośnia Stefana Żeromskiego. W swojej odpowiedzi uwzględnij również wybrany kontekst.

Jak podejść do tego pytania

Oś powieści to zderzenie utopii z rzeczywistością: mit szklanych domów, opowiadany Cezaremu przez ojca, rozbija się o realny obraz biednej, poranionej Polski. Pułapka: omówienie samego mitu bez konsekwentnego zestawiania go z realizmem - a pytanie wymaga właśnie tej konfrontacji. Warto też zauważyć, że utopią okazuje się również rewolucja: Cezary widział w Baku, że zamiast sprawiedliwości przynosi chaos i przemoc, choć jej hasła brzmią pięknie.

Lektura i konteksty

Wykorzystać: opowieść Seweryna Baryki o szklanych domach jako świadomie budowany mit, rozczarowanie Cezarego widokiem rzeczywistej Polski tuż po przekroczeniu granicy, kontrasty społeczne (ziemiańska idylla Nawłoci obok nędzy chłopów w Chłodku) oraz spór idei: program stopniowych reform Gajowca kontra rewolucyjne obietnice komunistów. Kontekst historyczny narzuca się sam: realne trudności państwa polskiego odbudowywanego po ponad stuleciu zaborów - bieda, podziały społeczne, scalanie trzech różnych dzielnic.

Proponowany plan wypowiedzi

1. 1Teza: Żeromski konfrontuje utopijne wizje z realiami młodego państwa, by zapytać, która droga naprawy Polski jest prawdziwa.
2. 2Mit szklanych domów - piękna utopia ojca i brutalne rozczarowanie Cezarego realną Polską.
3. 3Rewolucja jako druga utopia: doświadczenie Baku pokazuje przepaść między hasłami a przemocą.
4. 4Realny obraz kraju: kontrast Nawłoci i Chłodka oraz spór Gajowca z komunistami o przyszłość państwa.
5. 5Kontekst historyczny: trudna odbudowa niepodległej Polski; wniosek - powieść jest ostrzeżeniem i pytaniem, nie gotową receptą.