Groteskowy obraz świata. Omów zagadnienie na podstawie znanych Ci fragmentów Ferdydurke Witolda Gombrowicza. W swojej odpowiedzi uwzględnij również wybrany kontekst.

Jak podejść do tego pytania

Groteska to celowa deformacja świata: łączenie komizmu z grozą, wyolbrzymienie, absurd i karykatura. U Gombrowicza nie służy ona samemu rozśmieszaniu, lecz obnażeniu Formy - masek, schematów i ról, które ludzie nawzajem sobie narzucają. Pułapka: potraktowanie groteski jako zbioru śmiesznych scenek; na egzaminie trzeba pokazać jej funkcję - świat zdeformowany ujawnia prawdę o mechanizmach społecznych lepiej niż realizm.

Lektura i konteksty

Wykorzystaj szkołę: lekcję polskiego, na której nauczyciel wymusza zachwyt nad wieszczem, oraz upupianie uczniów, czyli wtłaczanie ich w rolę niewinnych dzieci. Groteskowa jest walka na miny między Syfonem a Miętusem - pojedynek idei sprowadzony do absurdalnych grymasów. Dorzuć stancję u Młodziaków: rodzina programowo nowoczesna okazuje się równie zniewolona formą jak tradycjonaliści. Spajają to pojęcia gęby i pupy. Kontekst: Tango Mrożka - groteskowy świat rodziny z odwróconymi rolami, gdzie absurd również służy diagnozie kultury; ewentualnie kontekst teoretycznoliteracki dotyczący samej kategorii groteski.

Proponowany plan wypowiedzi

1. 1Teza: groteskowa deformacja świata w Ferdydurke nie jest zabawą formalną, lecz narzędziem demaskowania Formy zniewalającej człowieka.
2. 2Szkoła: przymusowy zachwyt nad wieszczem i upupianie jako groteskowy obraz instytucji produkującej niedojrzałość.
3. 3Pojedynek na miny: sprowadzenie sporu światopoglądowego do absurdu jako kwintesencja metody Gombrowicza.
4. 4Stancja Młodziaków: groteska obnaża, że nowoczesność bywa taką samą pozą jak tradycja.
5. 5Kontekst: Tango Mrożka - groteska jako język diagnozy kultury; wniosek: świat wykrzywiony pokazuje prawdę, której realizm nie udźwignie.