Sen o Polsce czy sąd nad Polską? Omów zagadnienie na podstawie Wesela Stanisława Wyspiańskiego. W swojej odpowiedzi uwzględnij również wybrany kontekst.

Jak podejść do tego pytania

Pytanie sugeruje wybór, ale najlepsza odpowiedź pokazuje, że Wesele jest jednym i drugim naraz: senna, symboliczna wizja narodowego zrywu okazuje się narzędziem bezlitosnego sądu nad społeczeństwem. Trzeba udowodnić, że marzenie o wspólnym powstaniu chłopów i inteligencji zostaje skompromitowane - Polacy nie są zdolni do czynu. Pułapka to potraktowanie dramatu jako realistycznej relacji z wesela albo pominięcie warstwy symbolicznej, w której rozstrzyga się diagnoza Wyspiańskiego.

Lektura i konteksty

Wykorzystaj konfrontacje gości ze zjawami: Stańczyk wypomina Dziennikarzowi bierność i cynizm, Upiór przypomina Dziadowi krwawe porachunki chłopów ze szlachtą, a Wernyhora przynosi Gospodarzowi złoty róg - realną szansę zrywu, która zostaje zaprzepaszczona. Finałowy chocholi taniec to obraz narodowej niemocy i uśpienia. Jako kontekst wybierz kontekst historyczny: rabację galicyjską, która zatruwa mit solidaryzmu chłopsko-inteligenckiego, oraz genezę dramatu - autentyczne wesele poety z chłopką, wokół którego narosła moda na ludomanię.

Proponowany plan wypowiedzi

1. 1Teza: Wesele łączy sen o Polsce z sądem nad Polską - senna wizja zrywu służy zdemaskowaniu narodowych słabości.
2. 2Mit solidaryzmu: małżeństwo inteligenta z chłopką i powierzchowna ludomania jako fałszywy sen o jedności narodowej.
3. 3Zjawy jako sumienie bohaterów: rozrachunek Stańczyka z Dziennikarzem i Upiora z Dziadem - pamięć win po obu stronach.
4. 4Zaprzepaszczona szansa: misja Wernyhory, utrata złotego rogu i chocholi taniec jako wyrok - naród niezdolny do czynu.
5. 5Kontekst historyczny: rabacja galicyjska i geneza dramatu; wniosek - sąd Wyspiańskiego jest surowy, ale wyrasta z troski o przyszłość narodu.