Rola chłopów i inteligencji w sprawie niepodległościowej. Omów zagadnienie na podstawie Wesela Stanisława Wyspiańskiego. W swojej odpowiedzi uwzględnij również wybrany kontekst.
Trudność pytania
Na podstawie 1 335 symulacji tego pytania przeprowadzonych w symulatorze matury ustnej Odrabiamy.
Lektura bazowa
Stanisław Wyspiański, Wesele
Epoka
Młoda Polska
Jak podejść do tego pytania
Temat wymaga diagnozy: dlaczego dwie warstwy, które razem mogłyby wywalczyć niepodległość, nie potrafią się porozumieć. Wyspiański pokazuje chłopów jako siłę pełną energii i gotowości, ale pozbawioną przywództwa, a inteligencję jako bierną, zapatrzoną w mity i niezdolną do czynu. Pułapka: opowiadanie o samym weselu i modzie na wieś bez pokazania wzajemnych pretensji i krytycznego rozliczenia obu grup.
Lektura i konteksty
Warto wykorzystać rozmowę Czepca z Dziennikarzem - chłop ciekawy wielkiej polityki kontra zblazowany inteligent zbywający go - oraz wątek Gospodarza, który otrzymuje od Wernyhory złoty róg i misję zwołania narodu, lecz zawodzi, powierzając róg Jaśkowi. Zgubienie rogu i chocholi taniec to symbole zaprzepaszczonej szansy i narodowej niemocy. Widmo Szeli przypomina rabację galicyjską i wzajemną nieufność obu warstw. Kontekst historyczny: rzeź galicyjska, klęski powstań narodowych oraz młodopolska chłopomania jako powierzchowne zbratanie.
Proponowany plan wypowiedzi
- 1Teza: Wesele to gorzka diagnoza - ani chłopi, ani inteligencja nie są gotowi do wspólnego czynu niepodległościowego.
- 2Obraz chłopów: siła, energia i chęć działania (Czepiec), ale brak przywództwa i politycznego doświadczenia.
- 3Obraz inteligencji: bierność, poza i mitologizowanie wsi zamiast realnego przewodzenia narodowi (Dziennikarz, Gospodarz).
- 4Symbolika finału: zgubiony złoty róg i chocholi taniec jako zaprzepaszczona szansa; kontekst rabacji galicyjskiej i chłopomanii.
- 5Wniosek: warunkiem niepodległości jest prawdziwe porozumienie warstw, a nie jego weselna inscenizacja.
Przećwicz to pytanie w symulatorze
Przećwicz dokładnie to pytanie jawne z losowym pytaniem niejawnym. 15 minut przygotowania, ocena AI wg kryteriów CKE.
Przećwicz to pytanie