Motyw cierpiącej matki. Omów zagadnienie na podstawie znanych Ci fragmentów Lamentu świętokrzyskiego. W swojej odpowiedzi uwzględnij również wybrany kontekst.

Jak podejść do tego pytania

Zagadnienie dotyczy sposobu ukazania cierpienia matki: Maryja pod krzyżem nie jest tu majestatyczną Matką Boga, lecz zwykłą, bezradną kobietą rozpaczającą po umierającym synu. To realizacja średniowiecznego motywu Stabat Mater - matki bolejącej. Pułapka polega na streszczaniu treści zamiast analizy: trzeba pokazać, JAK wiersz buduje obraz cierpienia (monolog liryczny, zwroty do różnych adresatów, bardzo ludzkie, cielesne pragnienia matki, np. chęć ulżenia synowi, dzielenia z nim bólu). Warto podkreślić, że sakralna scena zostaje uczłowieczona - i właśnie to czyni ją uniwersalną.

Lektura i konteksty

Z tekstu wykorzystaj kolejnych adresatów skargi: syna, anioła Gabriela (gorzkie przypomnienie radosnej obietnicy zwiastowania), inne matki, którym Maryja życzy, by nigdy nie przeżyły tego samego, oraz ludzi proszonych o współczucie. Najlepszy kontekst literacki to Treny Kochanowskiego - rozpacz rodzica po stracie dziecka jako doświadczenie ponadczasowe. Można też sięgnąć po kontekst z historii sztuki: motyw piety w rzeźbie i malarstwie średniowiecza.

Proponowany plan wypowiedzi

1. 1Teza: cierpienie matki po stracie dziecka to jedno z najbardziej uniwersalnych doświadczeń, a Lament ukazuje je przez uczłowieczenie postaci Maryi.
2. 2Analiza monologu Maryi: bezradność, pragnienie dzielenia bólu z synem, fizyczny wymiar rozpaczy.
3. 3Zwroty do adresatów - syn, Gabriel, inne matki, ludzie - jako stopniowanie skargi i szukanie współczucia.
4. 4Kontrast między obietnicą zwiastowania a sceną pod krzyżem - zawiedziona nadzieja matki.
5. 5Kontekst: Treny Kochanowskiego (rozpacz ojca po śmierci córki) i wniosek - literatura różnych epok pokazuje, że ból rodzica przekracza ramy religii i czasu.