Średniowieczny wzorzec rycerza. Omów zagadnienie na podstawie znanych Ci fragmentów Pieśni o Rolandzie. W swojej odpowiedzi uwzględnij również wybrany kontekst.

Jak podejść do tego pytania

Pytanie dotyczy parenetycznego charakteru literatury średniowiecznej: Roland to nie postać psychologiczna, lecz wzorzec osobowy do naśladowania. Trzeba więc wyliczyć i zilustrować cechy ideału rycerza: wierność Bogu, władcy i ojczyźnie, honor, męstwo, pogarda dla śmierci. Pułapka polega na opowiadaniu przebiegu bitwy zamiast pokazania, jakim wartościom służy każdy element zachowania bohatera - nawet jego śmierć jest wyreżyserowana jak wzorcowa śmierć chrześcijańskiego rycerza.

Lektura i konteksty

Wykorzystaj decyzję Rolanda, by nie wzywać pomocy mimo przewagi wroga (honor ponad życie), jego walkę do końca w obronie tylnej straży wojsk Karola Wielkiego oraz scenę śmierci na wzgórzu: symboliczne gesty oddania duszy Bogu i pamięci o władcy oraz słodkiej Francji. Jako kontekst wybierz kontekst historyczny - kulturę rycerską i etos średniowiecznego rycerstwa (pasowanie, wierność seniorowi, obrona wiary) - albo zestaw Rolanda z innym wzorcem parenetycznym epoki: ascetą z Legendy o świętym Aleksym lub idealnym władcą z Kroniki Galla Anonima.

Proponowany plan wypowiedzi

1. 1Teza: Pieśń o Rolandzie kreuje wzorzec rycerza doskonałego, którego życie i śmierć służą Bogu, władcy i ojczyźnie.
2. 2Cechy ideału w działaniu: odwaga i honor Rolanda - odmowa wezwania pomocy jako dowód, że sława i wierność znaczą więcej niż życie.
3. 3Śmierć jako ukoronowanie etosu: symboliczne gesty umierającego Rolanda i religijny wymiar jego ofiary.
4. 4Kontekst historyczny: kultura rycerska średniowiecza i parenetyczny cel literatury (lub porównanie z innym wzorcem epoki - ascetą, władcą).
5. 5Wniosek: wzorzec rycerza łączył ideały religijne i feudalne; jego echa przetrwały w późniejszych obrazach bohaterów walczących za ojczyznę.