Co skłania człowieka do poświęceń? Omów zagadnienie na podstawie Dżumy Alberta Camusa. W swojej odpowiedzi uwzględnij również wybrany kontekst.
Trudność pytania
Na podstawie 1 851 symulacji tego pytania przeprowadzonych w symulatorze matury ustnej Odrabiamy.
Lektura bazowa
Albert Camus, Dżuma
Epoka
egzystencjalizm
Jak podejść do tego pytania
Pytanie dotyczy motywacji człowieka w sytuacji granicznej: co sprawia, że jednostka rezygnuje z bezpieczeństwa i szczęścia dla innych. Camus odpowiada przewrotnie - do poświęcenia nie potrzeba heroizmu, wiary ani wielkich idei; wystarczy przyzwoitość, poczucie obowiązku i solidarność. Pułapka: streszczanie przebiegu epidemii zamiast porównania różnych motywacji - siła tej lektury polega na tym, że każdy bohater poświęca się z innego powodu.
Lektura i konteksty
Zestaw bohaterów: doktor Rieux walczy z zarazą, bo tak rozumie uczciwe wykonywanie zawodu; Tarrou działa z moralnego sprzeciwu wobec zła i dąży do świętości mimo niewiary; Rambert przechodzi drogę od prywatnego szczęścia (chce uciec do ukochanej) do solidarności z miastem; skromny urzędnik Grand reprezentuje cichy, codzienny heroizm. Kontekst filozoficzny: egzystencjalizm i Camusowska idea buntu wobec absurdu - skoro światu nie można nadać sensu, można nadać sens własnej postawie. Warto dodać paraboliczność powieści: dżuma jako metafora każdego zła, także wojny i totalitaryzmu.
Proponowany plan wypowiedzi
- 1Teza: w Dżumie do poświęceń skłaniają nie wielkie idee, lecz obowiązek, przyzwoitość i solidarność z cierpiącymi.
- 2Rieux: poświęcenie jako uczciwe wykonywanie zawodu - heroizm pozbawiony patosu.
- 3Tarrou i Rambert: dwie drogi do zaangażowania - moralny bunt wobec zła oraz ewolucja od prywatnego szczęścia do wspólnoty.
- 4Kontekst filozoficzny: egzystencjalizm i bunt wobec absurdu - poświęcenie jako sposób nadania sensu życiu w bezsensownym świecie.
- 5Wniosek: paraboliczny wymiar powieści czyni odpowiedź uniwersalną - wobec każdej odmiany zła człowieka ratuje solidarna, zwyczajna przyzwoitość.
Przećwicz to pytanie w symulatorze
Przećwicz dokładnie to pytanie jawne z losowym pytaniem niejawnym. 15 minut przygotowania, ocena AI wg kryteriów CKE.
Przećwicz to pytanie