Jaki wpływ na człowieka ma sprawowanie przez niego władzy? Omów zagadnienie na podstawie Makbeta Williama Szekspira. W swojej odpowiedzi uwzględnij również wybrany kontekst.

Jak podejść do tego pytania

Pytanie dotyczy mechanizmu psychologicznego: jak zdobycie i sprawowanie władzy stopniowo zmienia człowieka. U Szekspira to proces - od pierwszej zbrodni popełnionej z wahaniem, przez kolejne popełniane coraz łatwiej, po tyranię i wewnętrzną pustkę. Pułapka polega na streszczaniu fabuły zamiast pokazania etapów przemiany bohatera oraz na mówieniu tylko o zdobywaniu władzy, a pomijaniu tego, co robi z człowiekiem jej utrzymywanie.

Lektura i konteksty

Warto zbudować wypowiedź na kontraście: Makbet na początku jest walecznym, cenionym rycerzem, a przepowiednia wiedźm i ambicja podsycana przez żonę uruchamiają lawinę. Po zabójstwie króla przychodzą kolejne zbrodnie - na Banku i rodzinie Makdufa - bo władza zdobyta przemocą wymaga przemocy, by ją utrzymać. Dopełnieniem jest los Lady Makbet: obłęd i poczucie winy. Jako kontekst proponuję Balladynę Słowackiego - bohaterkę, która identycznie wchodzi na drogę zbrodni po koronę, albo Kreona z Antygony, którego władza czyni głuchym na racje innych.

Proponowany plan wypowiedzi

1. 1Teza: władza zdobyta zbrodnią deprawuje - zamiast dawać spełnienie, uruchamia spiralę strachu, przemocy i samotności.
2. 2Punkt wyjścia: Makbet jako lojalny rycerz - pokazanie, że zło nie było jego naturą, lecz efektem ambicji i pokusy.
3. 3Sprawowanie władzy: kolejne zbrodnie jako konieczność utrzymania tronu, narastająca paranoja i moralne znieczulenie tyrana.
4. 4Lady Makbet: cena współudziału - obłęd i poczucie winy jako dowód, że zbrodni nie da się wyprzeć.
5. 5Kontekst i wniosek: Balladyna Słowackiego potwierdza uniwersalność mechanizmu - władza bez moralnych granic niszczy najpierw innych, a na końcu samego władcę.