Jak wygląda matura ustna z polskiego 2027? Przebieg krok po kroku

Wiesz dokładnie, co wydarzy się od wejścia do sali do usłyszenia wyniku? Ten przewodnik przeprowadzi Cię przez cały egzamin krok po kroku - od losowania zestawu po rozmowę z komisją.

Losowanie zestawu - pytanie jawne i niejawne

Maturę ustną z polskiego zdajesz przed komisją, czyli zespołem przedmiotowym. Egzamin jest obowiązkowy i nie ma podziału na poziomy - wszyscy zdają według tych samych zasad. Po wejściu do sali losujesz zestaw egzaminacyjny, a w nim dwa pytania.

Pytanie jawne pochodzi z puli ogłoszonej wcześniej przez CKE. Na lata 2026-2028 lista liczy 76 pytań i każde dotyczy lektury obowiązkowej. Całą pulę - z omówieniami i planami wypowiedzi - znajdziesz na stronie pytań jawnych. Tę część egzaminu możesz więc przygotować w całości przed maturą.
Pytanie niejawne poznajesz dopiero po wylosowaniu. To tekst literacki, ikoniczny lub językowy z poleceniem, które mówi Ci, co masz z tym tekstem zrobić.

Innymi słowy: połowa zestawu jest niespodzianką, ale drugą połowę znasz co do słowa na długo przed egzaminem. To rzadki luksus - warto go wykorzystać w przygotowaniach.

15 minut przygotowania - co wolno i jak je rozplanować

Po wylosowaniu zestawu dostajesz 15 minut na przygotowanie obu wypowiedzi i w tym czasie możesz robić notatki. Jak sensownie podzielić ten kwadrans?

Zacznij od pytania niejawnego. To jedyny naprawdę nowy element - przeczytaj tekst i polecenie uważnie, najlepiej dwa razy, i notuj tylko te spostrzeżenia, które odpowiadają na polecenie.
Do pytania jawnego wystarczy szkic. Zagadnienie znasz z listy, więc zamiast układać wypowiedź od zera, odtwarzasz plan: teza, argumenty z lektury, kontekst.
Notuj hasła, nie zdania. Kartka ma być mapą wypowiedzi - jeśli zapiszesz pełne zdania, na egzaminie zaczniesz je odczytywać, a to brzmi sztucznie i psuje kontakt z komisją.

Jeśli zostanie Ci chwila, przećwicz w głowie pierwsze zdanie każdej wypowiedzi. Pewny początek uspokaja i nadaje tempo całej reszcie - a najtrudniejszym momentem monologu jest zwykle właśnie start.

Około 10 minut na dwie wypowiedzi monologowe

Po przygotowaniu przechodzisz do części właściwej: na obie wypowiedzi monologowe - na pytanie jawne i niejawne - masz łącznie około 10 minut. Komisja słucha i nie przerywa; to Twój czas.

Wypowiedź na pytanie jawne musi zawierać trzy elementy: omówienie zagadnienia z pytania, odwołanie do lektury obowiązkowej, która jest w nim wskazana, oraz kontekst - na przykład inną lekturę, kontekst historyczny, filozoficzny czy biograficzny. Pominięcie któregokolwiek z tych elementów kosztuje punkty, nawet jeśli mówisz płynnie i długo. W wypowiedzi na pytanie niejawne pracujesz z wylosowanym tekstem - prowadzi Cię dołączone do niego polecenie.

Dobra wiadomość: komisja ocenia mowę, a nie pisemny esej. Powtórzenia, wahania i uproszczone zdania są normą, a sporadyczne usterki płynności nie przekreślają nawet najwyższej punktacji. Nie musisz brzmieć jak audiobook - masz mówić z sensem.

Rozmowa z komisją - o co pyta i jak odpowiadać

Po monologach komisja zadaje pytania nawiązujące do Twoich wypowiedzi. To nie jest odpytywanie z całej historii literatury - punktem wyjścia jest to, co przed chwilą powiedziałeś. Możesz usłyszeć prośbę o rozwinięcie argumentu, doprecyzowanie tezy albo odniesienie zagadnienia do innego przykładu. Liczy się, czy odpowiadasz na zadane pytanie i czy potrafisz pogłębić własną myśl - dlatego przy każdym pytaniu jawnym warto z góry przemyśleć, o co komisja może dopytać. Traktuj tę część jak rozmowę, a nie przesłuchanie: możesz zastanowić się chwilę przed odpowiedzią i mówić własnymi słowami.

Ile punktów można zdobyć i kiedy poznasz wynik?

Za cały egzamin możesz otrzymać maksymalnie 30 punktów: 16 za aspekt merytoryczny wypowiedzi monologowych (po 8 za pytanie jawne i niejawne), 6 za rozmowę z komisją, 4 za kompozycję wypowiedzi i 4 za zakres i poprawność środków językowych. Wynik trafia na świadectwo w procentach. Dokładny harmonogram egzaminów i ogłaszania wyników publikuje CKE - sesja główna matury 2027 odbywa się w maju.

Warto zauważyć, że ponad połowa punktów zależy od merytoryki wypowiedzi monologowych. To tam rozstrzyga się wynik - dlatego w przygotowaniach najwięcej daje praca z lekturami i kontekstami, a nie szlifowanie samej formy.

Najczęstsze pytania w pigułce

Ile trwa matura ustna z polskiego?

Całość to około 30 minut: 15 minut przygotowania, około 10 minut na dwie wypowiedzi monologowe oraz rozmowa z komisją nawiązująca do tego, co powiedziałeś.

Ile trzeba, żeby zdać?

Próg zdania to 30%, czyli 9 z 30 punktów. Punkty przyznaje komisja według jasnych kryteriów CKE, więc dokładnie wiadomo, za co można je dostać i stracić.

Czy wynik liczy się na studia?

W rekrutacji na studia wynik części ustnej zwykle nie jest brany pod uwagę. Egzamin trzeba jednak zdać, żeby otrzymać świadectwo dojrzałości.

Najlepszy sposób, żeby ten przebieg przestał być teorią, to przejść go na sucho. W darmowym symulatorze matury ustnej wylosujesz pytanie jawne i niejawne jak na egzaminie, przygotujesz się z 15-minutowym timerem, nagrasz obie wypowiedzi, przećwiczysz rozmowę z komisją i dostaniesz ocenę AI całego egzaminu według kryteriów CKE - bez limitów. A zanim zaczniesz, przejrzyj pulę pytań jawnych, żeby wiedzieć, co w ogóle możesz wylosować.